ارتش مخفی ایران در اعماق خلیج فارس؛ واقعیت دلفین‌های انتحاری چیست؟

آیا گزارش‌های پنتاگون و خاطرات هاشمی رفسنجانی درباره دلفین‌های انتحاری ایران واقعیت دارند؟ بررسی تاریخچه و توانمندی پستانداران دریایی در خلیج فارس.

پرسش درباره استفاده ایران از دلفین‌های انتحاری بار دیگر در نشست خبری پنتاگون مطرح شد تا پرونده یکی از عجیب‌ترین سلاح‌های احتمالی در خلیج فارس باز شود. پیت هگست وزیر دفاع ایالات متحده در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره این موضوع از تایید یا تکذیب مستقیم خودداری کرد اما مدعی شد ایران چنین توانمندی خاصی در اختیار ندارد. این در حالی است که گزارش‌های قدیمی و خاطرات چهره‌های سیاسی داخلی ابعاد متفاوتی از این ماجرا را روایت می‌کنند.

نشریه وال استریت ژورنال اخیرا در گزارشی مدعی شد تهران ممکن است برای مقابله با محاصره دریایی از ابزارهای نامتعارفی نظیر زیردریایی‌های کوچک و دلفین‌های حامل مین استفاده کند. این ادعاها اگرچه در نگاه اول علمی تخیلی به نظر می‌رسند اما ریشه در برنامه‌های نظامی دهه‌های گذشته ابرقدرت‌ها دارند.

خرید دلفین‌های نظامی از اوکراین؛ سلاح مخفی در خلیج فارس

سابقه ورود این حیوانات به ایران به حدود ۲۶ سال پیش بازمی‌گردد. در آن زمان گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد ایران تعدادی از دلفین‌های نظامی آموزش‌دیده در دوران شوروی را از اوکراین خریداری کرده است. مربی این حیوانات بوریس ژورید به دلیل ناتوانی در تامین هزینه‌های نگهداری و خوراک آن‌ها ناچار به فروش این مجموعه شد.

این پستانداران دریایی که شامل دلفین، فک و حتی نهنگ سفید می‌شدند برای عملیات‌های پیچیده‌ای نظیر حمله به غواصان دشمن با زوبین یا شناسایی مین‌های دریایی آموزش دیده بودند. برخی از این موجودات حتی قادر بودند با حمل مواد منفجره و انجام حملات انتحاری کشتی‌های متخاصم را هدف قرار دهند.

روایت هاشمی رفسنجانی از دلفین‌های هوشمند کیش

اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات سال ۱۳۷۹ خود به بازدید از استخرهای حیوانات دریایی در جزیره کیش اشاره کرده است. او در نوشته‌هایش بر هوش بالای این موجودات و توانایی آن‌ها در اجرای فرامین تاکید می‌کند. با این حال او در آن زمان گزارش‌های رسانه‌های غربی مبنی بر استفاده نظامی از این حیوانات برای مین‌روبی یا مین‌ریزی را تکذیب کرد.

سرپرست وقت این حیوانات مدعی بود که آن‌ها صرفا برای مقاصد توریستی و نمایش‌های تفریحی وارد شده‌اند. با این حال شباهت مشخصات این موجودات با پروژه‌های نظامی شوروی سابق همواره شک و تردیدهایی را درباره ماموریت واقعی دلفین‌های انتحاری در اعماق آب‌های جنوبی ایران برانگیخته است.

تکنولوژی پستانداران دریایی در جهان

در حال حاضر روسیه و آمریکا پیشرفته‌ترین برنامه‌های استفاده نظامی از موجودات دریایی را در اختیار دارند. گزارش‌ها نشان می‌دهند روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین استفاده از دلفین‌ها را برای حفاظت از ناوگان دریایی خود در بندر سواستوپل افزایش داده است. این حیوانات به دلیل سیستم سونار طبیعی خود بسیار دقیق‌تر از رادارهای پیشرفته عمل می‌کنند.

اگرچه مقامات نظامی آمریکا وجود چنین برنامه‌ای در ایران را با طنز و تمسخر پاسخ می‌دهند اما تاریخچه انتقال این حیوانات به خلیج فارس نشان می‌دهد که زیر پوست این آب‌ها ممکن است فراتر از آن‌چه تصور می‌شود جریان داشته باشد. استفاده از پستانداران هوشمند به عنوان یک سلاح بازدارنده همواره بخشی از استراتژی‌های جنگ نامتقارن در محیط‌های دریایی بوده است.