بازار قطعات خودرو در تلاطم؛ نگرانی از کمبود، گرانی و تقلب در شرایط جنگی

بازار قطعات خودرو در بحبوحه جنگ، با نگرانی‌های جدی از کمبود، گرانی و رواج قطعات تقلبی دست و پنجه نرم می‌کند و اختلال در مسیرهای تجاری، چالش‌های واردکنندگان را دوچندان کرده است.

در میانه شرایط جنگی و تنش‌های منطقه‌ای، بازار قطعات خودرو با موجی از نگرانی‌ درباره کمبود، افزایش قیمت و رشد بی‌سابقه قطعات تقلبی روبه‌رو شده است. اختلال گسترده در مسیرهای تجاری و بنادر اصلی، فرآیند واردات را برای شرکت‌های تأمین‌کننده به‌شدت دشوار کرده و زمان و هزینه تأمین قطعات را بالا برده است.

فهرست مطالب

بحران زنجیره تامین در بازار قطعات خودرو

در شرایط کنونی، تامین و تهیه قطعات خودرو به یکی از اصلی‌ترین و نگران‌کننده‌ترین مسائل برای تمامی فعالان و ذینفعان این صنعت، از مالکان خودرو گرفته تا قطعه‌سازان، شرکت‌های خودروسازی و دست‌اندرکاران صنف لوازم یدکی تبدیل شده است. اختلال در مسیرهای تجاری دریایی، که بخش قابل توجهی از واردات قطعات به کشور را تشکیل می‌دهد، کارشناسان را بر آن داشته تا به سیاست‌گذاران صنعتی توصیه کنند به سرعت نسبت به شناسایی و جایگزینی مبادی ورودی قطعات اقدام نمایند.

جنگ تحمیلی اسفند با اسرائیل و آمریکا که به اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل بین‌المللی منجر شده، بحران تامین قطعات خودرو را نه تنها در ایران، بلکه در مقیاس جهانی ایجاد کرده است. این چالش بین‌المللی، هم‌اکنون به یکی از اصلی‌ترین کانون‌های نگرانی برای دارندگان خودروهای چینی، مونتاژی و حتی خودروهای تولید داخل در ایران تبدیل شده است.

به گزارش پرشین خودرو، فعالان بازار لوازم یدکی اعلام کرده‌اند که تیره شدن روابط با برخی کشورهای منطقه و محدودیت‌های اعمال شده در تنگه هرمز، نه تنها زمان لازم برای حمل‌ونقل قطعات را به طرز چشمگیری افزایش داده، بلکه هزینه‌های حمل را نیز به شدت بالا برده است.

تمرکز صنعت خودرو بر بقا به جای توسعه

تأثیرات جنگ تحمیلی سوم بر صنعت خودرو نشان می‌دهد که خودروسازان، سیاست‌گذاران و تمامی بازیگران زنجیره تأمین، در حال حاضر بیش از آنکه بر رشد تولید یا بهبود کیفیت متمرکز باشند، در تلاش برای یافتن راه‌های جایگزین جهت تأمین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز خود هستند. در همین راستا، واردکنندگان و مونتاژکاران به شدت در جستجوی مسیرهای جایگزین برای واردات هستند.

این اختلال در زنجیره تأمین قطعات، فعالیت خودروسازان را به طور جدی تحت تأثیر قرار داده است. بررسی‌ها حاکی از آن است که خطوط تولید برخی شرکت‌های خودروسازی تقریباً متوقف شده و موجودی قطعات با محدودیت‌های بسیار شدیدی روبرو است. این وضعیت، ارائه خدمات سرویس دوره‌ای برای خودروهای وارداتی و مونتاژی جدید را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

همچنین بخوانید

• زنگ خطر در بازار قطعات یدکی؛ خدمات پس از فروش خودرو به مرز اختلال رسید
• وزیر صمت: کمبود ورق فولاد توجیهی برای جهش قیمت خودرو نیست
• وزارت صمت: پیشنهاد تعرفه واردات خودرو ۱۴۰۵ هفته آینده به دولت می‌رسد
• پشت‌پرده گرانی نجومی خودرو؛ مقصد این افزایش قیمت‌ها کیست؟

تهدید جدی برای اعتبار برندهای چینی و وارداتی

آنچه در شرایط کنونی می‌تواند اعتبار برندهای وارداتی، به ویژه خودروهای چینی را به شدت زیر سوال ببرد، وضعیت تأمین قطعات در بازار افترمارکت (قطعات یدکی) و نحوه عمل به تعهدات قانونی شرکت‌ها در قبال مشتریان است.

کارشناسان معتقدند با توجه به وخامت روابط تجاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس، مسیرهای جایگزین مانند ترکیه، عراق و عمان، پتانسیل بالایی برای جایگزینی مسیرهای فعلی واردات قطعات دارند. علاوه بر این، فعالان بازار پیشنهاد می‌کنند که دولت با در نظر گرفتن شرایط اضطراری کشور، قانون مبارزه با قاچاق و شناسه کالا را که در حال حاضر کارایی لازم را ندارد به طور موقت تعلیق کند تا نیازهای فوری بازار تأمین شود.

اختلال در خدمات پس از فروش و افزایش قطعات تقلبی

چالش‌های ناشی از جنگ، محدود به بخش تولید نیست و بازار خدمات پس از فروش را نیز به شدت درگیر کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که حتی نمایندگی‌های مجاز نیز در تأمین قطعات لازم برای خودروهای آسیب‌دیده ناتوان مانده‌اند. نگرانی جدی‌تر مشتریان، توزیع گسترده قطعات تقلبی است.

فعالان بازار بیان می‌کنند که احتمال عرضه قطعات اصلی تقلبی برای خودروهای وارداتی و مونتاژی کمتر است، اما در زمینه روغن موتور و انواع فیلترها، شاهد افزایش چشمگیر نسخه‌های بی‌کیفیت و تقلبی هستیم. با توجه به تغییرات در لجستیک و حمل‌ونقل، پیش‌بینی می‌شود نرخ قطعات یدکی در بازار افزایش یابد.

در نهایت جنگ و اختلال در مسیرهای تجاری، ضربه مهلکی به صنعت خودرو و بازار آزاد تأمین قطعات وارد کرده است. با تداوم این وضعیت و دشواری در ثبت سفارش‌های جدید، تأمین قطعات و خواب خودروها به یکی از بزرگترین و حادترین دغدغه‌های صنعت خودرو کشور تبدیل شده است.