از متون مقدس تا نظریه‌های مدرن؛ معمای کشتی نوح همچنان ادامه دارد

کشتی نوح، نماد امید و بقا در متون مقدس، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. توصیفات باستانی از این شناور عظیم، سوالات متعددی را درباره طراحی و قابلیت دریانوردی آن مطرح می‌کند.

تصاویر رایج از کشتی نوح به‌عنوان یک کشتی مدرن با سینه و پاشنه، اغلب برآمده از تخیلات متاخر است. اما متون کهن، روایتی کاملا متفاوت از این سازه ارائه می‌دهند که با اصول مهندسی دریایی در تضاد است.

توصیفات متناقض از کشتی نوح در متون کهن

در متون باستانی، دو توصیف اصلی از کشتی نوح وجود دارد که هیچ‌کدام با استانداردهای مهندسی دریایی همخوانی ندارند و شناور را غیرقابل دریانوردی نشان می‌دهند. عهد عتیق آن را یک «جعبه» مستطیلی با اضلاع صاف، بدون سینه، پاشنه و کیل توصیف می‌کند. واژه عبری برای «کشتی» در اینجا تِبا (Teba) به معنای «جعبه» یا «ظرف» است؛ نکته‌ای عجیب، زیرا عبریان تجربه کمی در دریانوردی داشتند. ابعاد ذکر شده شامل ۳۰۰ ذراع طول، ۵۰ ذراع عرض و ۳۰ ذراع ارتفاع بود که تقریبا معادل ۱۶۲ متر طول، ۲۷ متر عرض و ۱۶.۲ متر ارتفاع است و ظرفیت حمل حدود ۴۳٬۳۰۰ تن را فراهم می‌کرد.

در مقابل، حساب‌های سومری که قدمت بیشتری دارند، اگر ترجمه صحیح باشد، آن را به شکل یک «مکعب» توصیف می‌کنند. این موضوع نیز عجیب است، چرا که بین‌النهرینی‌ها و سومریان با اصول کشتی‌سازی آشنا بودند. بدون کیل و سینه، چنین شناوری در دریاهای طوفانی کنترل‌ناپذیر بوده و منجر به فاجعه می‌شد. محققان حدس می‌زنند کاتبان عبری برای قابل فهم‌تر کردن داستان برای مردم خود، از واژه «جعبه» استفاده کرده‌اند.

معمای جنس چوب «گوفِر» و ریشه‌های داستان طوفان

جنس چوب استفاده شده در ساخت کشتی نوح، که در سفر پیدایش «چوب گوفِر» نامیده شده، هنوز برای محققان ناشناخته است. این اصطلاح در هیچ متن سومری، اکدی یا متون مقدس دیگری یافت نشده است و معمای نوع آن ادامه دارد.

بیشتر بخوانید

• آیا طوفان بزرگ نوح واقعا رخ داده است؟ کشف در دریای سیاه به این معمای باستانی پاسخ می‌دهد
• باستان شناسان ترکیه‌ای مدارک جدیدی را برای اثبات کشتی حضرت نوح رو کرده‌اند!
• محققان به دنبال ساخت کشتی نوح در ماه هستند
• بقایای کشتی نوح در کوه تخت سلیمان مازندران پیدا شد

داستان طوفان بزرگ نه‌تنها در متون مذهبی، بلکه در فرهنگ‌های مختلف جهان نیز وجود دارد. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های آن، حماسه گیلگمش است که تقریبا ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح نگاشته شده و ریشه‌های سومری آن به قرون ۲۸ یا ۲۹ پیش از میلاد بازمی‌گردد. مورخان معتقدند قدیمی‌ترین بخش‌های سفر پیدایش (حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد)، نسخه‌هایی از روایت‌های سومری هستند که از طریق بین‌النهرین و شام منتقل شده‌اند. این تحولات در طول زمان، معمای کشتی نوح را پیچیده‌تر کرده است.