شکار یک لحظه نادر؛ تلسکوپ فضایی هابل فروپاشی یک دنباله دار را ثبت کرد

تلسکوپ فضایی هابل برای اولین بار موفق به ثبت فروپاشی یک دنباله دار شده است. جزئیات بیشتر این کشف حیرت انگیز را در ادامه بخوانید.

ناسا و آژانس فضایی اروپا تصاویر شگفت‌ انگیزی از تلسکوپ فضایی هابل منتشر کرده‌اند که نشان می‌دهد یک دنباله‌دار هنگام خروج از منظومه شمسی در حال فروپاشی و متلاشی شدن است. این تصاویر بخشی از مطالعه‌ای هستند که اخیرا در مجله Icarus منتشر شده و اهمیت آن‌ها دوچندان است، زیرا هم دید دقیق‌تری از ساختار داخلی دنباله‌دار ارائه می‌دهند – که می‌تواند سرنخ‌های تازه‌ای درباره روزهای آغازین جهان فراهم کند – و هم به شکل کاملا اتفاقی ثبت شده‌اند.

ثبت فروپاشی یک دنباله دار توسط هابل

هدف اصلی این مطالعه، رصد دنباله‌دار K1 یا به نام رسمی آن C/2025 K1، نبود. جان نونان، استاد پژوهشی فیزیک در دانشگاه Auburn در آلاباما، توضیح می‌دهد: دنباله‌دار اصلی ما به دلیل برخی محدودیت‌های فنی جدید قابل مشاهده نبود؛ بنابراین، مجبور شدیم هدف جدیدی پیدا کنیم و درست همان لحظه که K1 را رصد می‌کردیم، به‌ طور کاملا تصادفی دچار فروپاشی شد و احتمال وقوع چنین اتفاقی واقعا بسیار کم بود. این کشف غیرمنتظره فرصتی منحصربه‌فرد برای مطالعه دنباله‌دارها و درک بهتر اسرار منظومه شمسی فراهم کرده است.

این دنباله‌دار طی چند روز به حداقل چهار قطعه تقسیم شد و هر قطعه با یک پوسته مه‌آلود از گاز و غبار احاطه شده بود. تلسکوپ هابل این فرآیند فروپاشی را دقیقا بین 8 تا 10 نوامبر 2025 ثبت کرد. قبل از شروع به متلاشی شدن، K1 به خودی خود جالب بود، چرا که با عرض حدود 8 کیلومتر از میانگین دنباله‌دارها بزرگ‌تر بود. حالا با داشتن تصاویر فروپاشی آن، دانشمندان می‌توانند چشم انداز تازه‌ای درباره فیزیک دنباله‌دارها به دست بیاورند.

نکته عجیب‌تر این است که گازهای آزاد شده در زمان فروپاشی تقریبا کربن ندارند، چیزی که از نظر شیمیایی بسیار غیرمعمول است. این ویژگی نشان می‌دهد که ترکیبات شیمیایی K1 می‌تواند اطلاعات ارزشمندی برای تحقیقات علمی فراهم کرده و به درک بهتر دنباله‌دارها و تاریخچه اولیه منظومه شمسی کمک کند.

هابِل سال‌هاست که دنباله‌دارهایی با اندازه‌ها و ترکیب‌های مختلف را زیر نظر دارد. این مطالعات همچنان اهمیت بالایی دارند، چرا که دنباله‌دارها اغلب از یخ و سنگ‌های باقی مانده از دوران اولیه شکل‌گیری منظومه‌های شمسی ساخته شده‌اند و می‌توانند اطلاعات ارزشمندی درباره آغاز منظومه‌ها ارائه دهند.

آژانس فضایی اروپا قصد دارد با مأموریت Comet Interceptor در سال‌های ۲۰۲۸ یا ۲۰۲۹، درک بشر از آن دوره ارزشمند را کامل‌تر کند. این مأموریت با ثبت تصاویر دنباله‌دار از زوایای مختلف، قصد دارد یک مدل سه‌ بعدی دقیق از ساختار دنباله‌دار بسازد و به دانشمندان اجازه دهد جزئیات داخلی و ترکیب شیمیایی آن را بهتر بررسی کنند.

بیشتر بخوانید

• این دنباله‌دار به‌طور مرموزی چرخش خود را پس از عبور از خورشید معکوس کرد
• دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای 3I/ATLAS مواد سازنده حیات را به فضا می‌پراکند
• سال 2025 چگونه سال دنباله‌دارها لقب گرفت: ظهور 3I/ATLAS بین‌ستاره‌ای، لمان یخی و قوی کیهانی
• رصد دنباله‌دار بین‌ستاره‌ای 3I/ATLAS توسط کاوشگر خورشیدی پارکر: نگاهی بی‌سابقه به مهمان کیهانی